بازار کشورهای آسیای مرکزی در سالهای اخیر به یکی از مسیرهای مورد توجه تجارت محصولات غذایی ایران تبدیل شده است. در میان این بازارها، ازبکستان به دلیل حجم واردات محصولات غذایی و شیرینی، یکی از بازارهایی است که برای صادرکنندگان ایرانی اهمیت دارد.
نونهاد بهعنوان تولیدکننده محصولات قند و نبات، صادرات نبات به بازارهای خارجی را در کنار عرضه داخلی دنبال میکند و ازبکستان نیز یکی از بازارهای هدف صادراتی این مجموعه است.
اما صادرات موفق نبات تنها به تولید محصول محدود نمیشود. انتخاب نوع محصول، بستهبندی، اسناد تجاری، الزامات کشور مقصد، طبقهبندی تعرفهای و هماهنگی با واردکننده، همگی در فرآیند صادرات اهمیت دارند.
در این مقاله بازار ازبکستان، جایگاه محصولات ایرانی و نکات مهم برای صادرات نبات به این کشور را بررسی میکنیم.
بازار شیرینی قندی در ازبکستان
برای بررسی بازار نبات ازبکستان، یکی از شاخصهای قابل استفاده، آمار تجارت گروه «شیرینیهای قندی بدون کاکائو» است. بر اساس دادههای UN Comtrade که توسط World Integrated Trade Solution منتشر شده، ازبکستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۳۱٫۹۸ میلیون کیلوگرم از محصولات طبقهبندیشده تحت HS 170490 را وارد کرده است که ارزش آن حدود ۵۵٫۵ میلیون دلار بوده است.
این گروه کالایی شامل انواع مختلف شیرینیهای قندی است و بنابراین نمیتوان کل این رقم را به نبات اختصاص داد؛ اما این آمار تصویری از اندازه بازار وارداتی محصولات این گروه در ازبکستان ارائه میکند.
نکته قابل توجه، حضور ایران در میان تأمینکنندگان این بازار است. در سال ۲۰۲۴، واردات ازبکستان از ایران در همین گروه کالایی حدود ۱۰٫۴۷ میلیون کیلوگرم به ارزش ۳٫۲۲ میلیون دلار ثبت شده است.
جایگاه محصولات ایرانی در بازار ازبکستان
دادههای تجاری سالهای اخیر نشان میدهد که ارتباط تجاری ایران و ازبکستان در حوزه شیرینی و محصولات قندی وجود داشته است.
برای نمونه، در سال ۲۰۲۳ واردات ازبکستان از ایران در گروه HS 170490 حدود ۴٫۰۱ میلیون کیلوگرم به ارزش حدود ۱٫۶۲ میلیون دلار ثبت شده بود. در سال ۲۰۲۴ این مقدار به حدود ۱۰٫۴۷ میلیون کیلوگرم رسید.
البته این آمار مربوط به کل گروه HS 170490 است و نه صرفاً نبات. به همین دلیل، برای ارزیابی دقیق بازار نبات باید اطلاعات محمولهها، کدهای تعرفهای جزئیتر و اسناد تجاری هر محصول نیز بررسی شود.
با این حال، دادههای تجاری محمولهها نیز نمونههایی از ورود نبات و Rock Candy از ایران به ازبکستان را نشان میدهند؛ از جمله محمولههایی که در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با عنوان Navat یا Rock Candy ثبت شدهاند. این دادهها از پایگاههای تجاری خصوصی به دست آمدهاند و برای تحلیل بازار مفیدند، اما جایگزین آمار رسمی گمرکی نیستند.
چرا ازبکستان میتواند بازار مناسبی برای نبات ایرانی باشد؟
بازار هدف صادراتی را نباید تنها بر اساس نزدیکی جغرافیایی انتخاب کرد. برای صادرات نبات، چند عامل در ارزیابی بازار اهمیت دارد:
- حجم واردات محصولات قندی
- وجود واردکنندگان و توزیعکنندگان فعال
- امکان حمل زمینی و تجاری
- قیمت تمامشده محصول
- نوع بستهبندی مورد نیاز بازار
- الزامات قانونی کشور مقصد
- توانایی تأمین مستمر محصول
- قابلیت ارائه اسناد و مدارک صادراتی
ازبکستان از نظر حجم واردات محصولات قندی بازار قابل توجهی دارد و آمار تجارت با ایران نیز نشان میدهد که محصولات این گروه از ایران وارد این کشور میشوند.
نبات صادراتی نونهاد برای بازار ازبکستان
نونهاد در حوزه تولید و عرضه محصولات قند و نبات فعالیت میکند و محصولات آن شامل انواع نبات شاخهای و نبات چوبی، در مدلهای سفید و زعفرانی است.
برای بازار صادراتی، انتخاب محصول باید بر اساس نیاز خریدار، نوع کانال فروش، شیوه عرضه و الزامات کشور مقصد انجام شود.
در میان محصولات نونهاد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نبات شاخه زعفرانی
- نبات شاخه سفید
- نبات چوبی زعفرانی
- نبات چوبی سفید
نوع محصول، وزن، تعداد در بسته و شیوه بستهبندی میتواند متناسب با سفارش و بازار هدف تعیین شود و اطلاعات اختصاصی مانند قیمت، حداقل سفارش یا شرایط قرارداد باید مستقیماً از واحد فروش دریافت شود.
چه نوع نباتی برای صادرات مناسب است؟
یک محصول صادراتی باید علاوه بر ویژگیهای خود محصول، از نظر حملونقل و عرضه در بازار مقصد نیز قابل مدیریت باشد.
برای انتخاب نوع نبات صادراتی، خریدار معمولاً باید مواردی مانند اینها را بررسی کند:
۱. نوع نبات
نبات شاخهای و نبات چوبی از رایجترین شکلهای عرضه نبات هستند. انتخاب بین آنها به کاربرد محصول و بازار فروش بستگی دارد.
۲. نوع طعم
نبات سفید و نبات زعفرانی میتوانند برای بازارهای مختلف در نظر گرفته شوند. در مورد نبات زعفرانی، مشخصات واقعی محصول و نحوه درج اطلاعات مربوط به آن باید مطابق محصول و اسناد تولید باشد.
۳. بستهبندی
بستهبندی صادراتی باید از محصول در برابر ضربه، رطوبت، آلودگی و آسیبهای ناشی از حملونقل محافظت کند.
۴. اطلاعات روی بسته
اطلاعات محصول باید مطابق الزامات کشور مقصد و شرایط واردکننده درج شود. زبان و نحوه برچسبگذاری نیز باید پیش از تولید نهایی بستهبندی با واردکننده و مقررات مقصد تطبیق داده شود.
بستهبندی نبات برای صادرات به ازبکستان
بستهبندی یکی از بخشهای مهم صادرات مواد غذایی است؛ زیرا محصول ممکن است مسافت زیادی را از کارخانه تا انبار یا فروشگاه مقصد طی کند.
در انتخاب بستهبندی نبات صادراتی باید به موارد زیر توجه شود:
- استحکام بستهبندی بیرونی
- محافظت از کریستالهای نبات
- جلوگیری از نفوذ رطوبت
- مناسب بودن ابعاد برای حمل
- امکان چیدمان مناسب در کارتن
- درج اطلاعات محصول مطابق مقررات
- قابلیت رهگیری و شناسایی محموله
الزامات واردات نبات به ازبکستان
فرآیند ورود مواد غذایی به کشور مقصد ممکن است شامل بررسیهای گمرکی، الزامات فنی، کنترلهای بهداشتی و الزامات مربوط به برچسبگذاری باشد.
در ازبکستان، موضوع تأیید انطباق محصول نیز بر اساس طبقهبندی کالا و مقررات مربوط به آن بررسی میشود. سامانه رسمی Uzbekistan Technical Regulation Agency توضیح میدهد که الزام به Declaration of Conformity بر اساس فهرست محصولات و کدهای مربوط به FEACN تعیین میشود.
همچنین مقررات ازبکستان در سال ۲۰۲۶ در حوزه ایمنی غذایی و انطباق با استانداردهای بینالمللی در حال تغییر و بهروزرسانی بوده است. بنابراین، صادرکننده نباید الزامات یک محموله قدیمی را بدون بررسی مجدد برای محموله جدید ملاک قرار دهد.
بررسی کد تعرفه و هزینههای واردات
طبقهبندی صحیح کالا یکی از مهمترین مراحل صادرات است.
نبات در گروه شیرینیهای قندی قرار میگیرد، اما تعیین کد تعرفه دقیق محصول باید بر اساس مشخصات واقعی کالا و مقررات گمرکی انجام شود. برای نمونه، کد HS چهاررقمی 1704 مربوط به شیرینیهای قندی بدون کاکائو است و کد 170490 یکی از زیرگروههای آن محسوب میشود.
اما استفاده از یک کد کلی برای تمام انواع نبات صحیح نیست؛ زیرا کد تعرفه نهایی میتواند به مشخصات محصول، نوع بستهبندی و طبقهبندی گمرکی در کشور مقصد بستگی داشته باشد.
گمرک ازبکستان یک سامانه تعرفه یکپارچه رسمی دارد که امکان بررسی تعرفه و الزامات بر اساس کد HS، کشور مبدأ و کشور طرف معامله را فراهم میکند.
به همین دلیل، پیش از اعلام قیمت نهایی به خریدار، بهتر است کد تعرفه و هزینههای واردات با اطلاعات بهروز سامانه گمرکی ازبکستان بررسی شود.
صادرات نبات نونهاد به ازبکستان
صادرات نونهاد به ازبکستان بخشی از رویکرد این مجموعه برای توسعه بازارهای خارجی محصولات نبات است.
برای همکاری تجاری، نوع محصول و مشخصات سفارش باید متناسب با نیاز خریدار و بازار مقصد تعیین شود. در معاملات صادراتی، مواردی مانند نوع نبات، وزن و تعداد بستهها، نوع بستهبندی، مشخصات محموله، اسناد تجاری و شرایط تحویل باید پیش از نهایی شدن معامله مشخص شوند.
در این میان، مزیت همکاری مستقیم با تولیدکننده این است که مشخصات محصول و بستهبندی میتواند از ابتدا بر اساس نیاز بازار هدف و سفارش خریدار تنظیم شود.
چرا انتخاب تأمینکننده مناسب اهمیت دارد؟
برای واردکننده، خرید نبات تنها به قیمت محصول محدود نمیشود. یک تأمینکننده صادراتی باید بتواند درباره محصول، بستهبندی و فرآیند ارسال اطلاعات مشخص و قابل اتکا ارائه کند.
پیش از عقد قرارداد، خریدار عمده بهتر است موارد زیر را بررسی کند:
- مشخصات دقیق محصول
- نمونه محصول
- نوع و کیفیت بستهبندی
- وزن خالص و ناخالص
- تعداد بسته در کارتن
- اطلاعات تولیدکننده
- اسناد و مدارک موردنیاز کشور مقصد
- شیوه حمل
- شرایط تحویل
- شرایط پرداخت
- امکان تأمین مستمر
این بررسیها به کاهش اختلافات تجاری و افزایش شفافیت معامله کمک میکند.
صادرات نبات ایرانی؛ از محصول تا بازار مقصد
موفقیت در صادرات نبات تنها با داشتن محصول مناسب به دست نمیآید. یک زنجیره کامل باید از تولید تا مصرفکننده نهایی هماهنگ باشد:
تولید → کنترل محصول → بستهبندی → اسناد صادراتی → حمل → تشریفات گمرکی → ورود به کشور مقصد → توزیع
در هر مرحله ممکن است الزامات متفاوتی وجود داشته باشد. به همین دلیل، همکاری نزدیک میان تولیدکننده، صادرکننده، واردکننده و شرکت حملونقل اهمیت دارد.
برای نونهاد نیز شناخت نیاز خریداران ازبکستانی میتواند در انتخاب نوع محصول و شکل بستهبندی صادراتی نقش مهمی داشته باشد.
جمعبندی
ازبکستان بازار قابل توجهی برای واردات محصولات شیرینی و قندی دارد. طبق دادههای سال ۲۰۲۴، این کشور حدود ۳۱٫۹۸ میلیون کیلوگرم شیرینی قندی بدون کاکائو وارد کرده و حدود ۱۰٫۴۷ میلیون کیلوگرم از این گروه کالایی از ایران تأمین شده است. این آمار مربوط به کل گروه HS 170490 است و نباید مستقیماً بهعنوان آمار صادرات نبات تفسیر شود.
اگر قصد خرید عمده یا همکاری تجاری برای تأمین نبات در بازار ازبکستان را دارید، برای دریافت اطلاعات محصولات و شرایط همکاری با واحد فروش کارخانه نونهاد با شماره ۰۹۱۳۶۵۰۸۰۶۸ در ارتباط باشید.
بدون دیدگاه